(یکی از 4 اسب ویرانگر زندگی زناشویی)
دکتر گاتمن زوج درمان معروف، چهار رفتار را به عنوان چهار اسب ویرانگر معرفی میکند که ابزارهای مخرب در زندگی زناشویی هستند که هر چقدر بیشتر از آنها در روابط بین زن و شوهرها استفاده شود میتواند منجر به تخریب روابط آنها شود و حتا خطر و ریسک طلاق و جدایی را در زندگیشان بیشتر کند.
نخستین اسب ویرانگر ما “عیب جویی” است. عیب جویی به معنای بیان مشکلی کلی در همسر ماست، چیزی که به باور ما ویژگی شخصیتی اوست.
شکایت یعنی ابراز ناراحتی ما از یک رفتار یا عمل همسرمان که اشکالی هم ندارد اما عیب جویی یعنی دادن نسبتی کلی به او که شخصیت و هویت او را مورد حمله قرار میدهد و معمولا با رفتار دفاعی او همراه است.
مثلا: چقدر خشنی، چقدر تنبلی، چقدر بی احساسی…
به عبارتی دیگر وقتی “سرزنش” را به شکایت و گلایه خود اضافه میکنیم وارد عرصه عیب جویی میشویم.
شکایت و گلایه تا آنجا به عیب جویی تبدیل نمیشود که به صورت واضح نقد ما را به رفتار یا عمل همسرمان به او بازگو میکند اما اجازه پاسخ دادن یا تغییر را برای او قائل میشویم و چه کسی میداند شاید با توضیح او چیزی را بفهمیم که نمیدانسته ایم و نکته ای درمورد رفتار همسرمان برای ما باز شود که ضمن فهم چرایی رفتار او موجب شود شکایت ما از او پاک و مرتفع شود.
همینطور استفاده از عبارتهای “همیشه” و “هرگز” به شکایت ما هم باعث میشوند تا وارد عرصه اسب ویرانگر “عیب جویی” بشویم که میتواند همسرمان را وارد عرصه رفتار دفاعی بسازد به جای اینکه گفتگویی بر اساس فهم مشکل داشته باشیم که میتواند احتمالا آنرا مرتفع سازد.
معمولا بیان روشن و حتی الامکان ساده مشکل میتواند مانع شود که بحث ما تبدیل به عیب جویی نشود.
معمولا مفید نیست که مانند یک مشاور دست به تحلیل چرایی رفتار همسرمان بزنیم بلکه بدون قضاوت درمورد شخصیت او بهتر است به اصل مشکل بپردازیم.
مشکل دیگر عیب جویی ضمنا این است که موجب میشود معمولا سر صحبت را با خشونت کلامی باز کنیم که ضمن سنگر گرفتن و رفتار دفاعی همسرمان میتواند موجب تلنبار شدن شکایتها و جمع شدن احساسات و هیجانات منفی شود.
در قسمت بعدی به بررسی دومین اسب ویرانگر روابط زوجها خواهیم پرداخت.